bg_contentbg_introbg_overviewmenu_hover

‘Deze school inspireert nieuwe ontwikkelingen in de omgeving’

Dijkstraat

Jo Jongen, hoofdarchitect en mede-eigenaar van AGS Architects uit Heerlen, stond mede aan de basis van de nieuwe vmbo-locatie van het Citadel College. We vroegen de sympathieke Limburger naar het verhaal achter het ronde, niet-alledaagse ontwerp van het pand.

Foto Jo Jongen Kleur

‘Hoeveel ontwerpen ik de afgelopen ruim 30 jaar heb gemaakt? Da’s een lastige’, lacht Jo. ‘Laatst hebben we berekend dat we als AGS bij het ontwerp van ruim 500.000 m² schooloppervlak betrokken zijn geweest. Daarvan staat trouwens een deel in Nijmegen. Het ROC Carolus bij het station, het ROC Technovium aan de Heyendaalsweg, het Gymnasion, de Bètafaculteit zijn van ons. Net als Doornroosje. Allemaal functionele gebouwen, maar met een specifieke twist en een open uitstraling.’

Krachtige vorm
Dat mooie CV, gecombineerd met een sterke visie, persoonlijke aanpak en stevige dosis creativiteit, bracht Jongen en zijn collega’s op de shortlist voor het ontwerp van de nieuwe vmbo-locatie van het Citadel College. ‘Een uitdaging’, beaamt Jo. ‘Zeker toen ik het Programma van Eisen zag in combinatie met het gebied waar het pand moest komen. De school krijgt een plek in een omgeving waar niets staat. Tijdelijke woningen verdwijnen, van nieuwe woningen is het ontwerp nog niet bekend. Verder is de warmtecentrale op een bepaalde manier vormgegeven en komt de school op een driehoekig terrein. Bij het schetsen kwam ik al snel uit bij een ronde, krachtige vorm. Eigenlijk logisch. De omgeving zelf werkt weinig inspirerend. Juist het gebouw levert inspiratie voor wat er daarna moet komen. Dat vraagt om een vorm die uitnodigt, de omgeving omarmt.’

Spelen met licht
Net als eigenlijk alle andere ontwerpen herbergt ook het nieuwe Citadel vmbo-pand een belangrijk AGS-kenmerk: ruimtelijkheid. Jo: ‘We hebben niet één stijl, maar spelen bijna altijd met licht. Ook hier. Het gebouw heeft veel verticale ramen en een grote lichtkoepel; er komt veel daglicht binnen. Verder loopt er een brede tribunetrap vanuit de aula beneden naar boven, wat zorgt voor een groot ruimtelijk effect. Aanvankelijk gingen we in het ontwerp uit van twee lagen. Het terrein bleek kleiner dan we dachten, dus moesten we de hoogte in, naar drie lagen. Dat was puzzelen, maar het lukte. Zonder iets af te doen aan het oorspronkelijke basisplan. De aula bijvoorbeeld strekt zich nu uit over twee lagen, als kloppend hart van het gebouw. Of je nu beneden of boven zit. Alles is met elkaar verbonden.’

Ruimte en overzicht
In het ontwerp is bewust rekening gehouden met de leerlingen die straks het gebouw bevolken. Jo: ‘Vmbo-leerlingen hebben ruimte voor praktijk nodig in een school die licht is, inspireert en prikkelt. Tegelijkertijd zijn compactheid en overzicht heel belangrijk, ook gezien het relatief kleine aantal leerlingen. Bij binnenkomst zie je praktisch in één oogopslag wat en wie waar zit. Vanaf elke plek kun je je goed oriënteren. Waarbij je op de begane grond ook nog eens proeft, ruikt en voelt wat er in het gebouw gebeurt. Iets vergelijkbaars zie je terug bij het ROC-gebouw, waar je je beneden door al die levendigheid en bedrijvigheid bijna in een winkelpassage waant.’

Trendsetter
Op de vraag naar wat deze klus zo interessant maakt, antwoordt Jo. ‘De grote mate van vrijheid. Vaak ben je als ontwerper gebonden aan bestaande omgevingsstructuren die binnen de lijntjes moeten worden uitgebreid. Hier zijn we juist een soort trendsetter, vormgever van een nieuw stukje Waalsprong. En wat ook leuk is: toen we nog kantoor hielden in Arnhem reed ik geregeld over de N325. Ik heb Lent zien groeien van een klein dorp tot een gebied waar aan beide kanten van het spoor wordt gebouwd. Nu ik hier weer wat vaker kom, kijk ik soms met verbazing naar hoe snel die ontwikkeling gaat. Om daar als AGS een bijdrage aan te mogen leveren, is leuk en bijzonder.’